Kuaza
       
ARA
giris
Tasavvuf Edebiyatı Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Tasavvuf Edebiyatı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Tasavvuf (Tekke) Edebiyatı, Halk edebiyatının “tasavvufi halk edebiyatı” türü 12’nci yüzyılda Ahmed Yesevi ile başladı. Konusu Allah’a ulaşmanın yolları, ahlak ve nefsin terbiyesidir.

Anadolu’nun bu alandaki ilk ve en büyük şairi Yunus Emre’dir. Anadolu’da 19′uncu yüzyıla değin çeşitli tarikatlarla gelişen bu edebiyat geleneğinin sürmesinde en önemli rolü Alevi-Bektaşi ve Melami-Hamzavi şairler oynadı.

Tasavvuf edebiyatı şairleri, yalın bir dille, hece ölçüsüyle ya da aruzun heceye yakın yalın kalıplarıyla şiirler yazdılar. Tasavvuf şiirinin genel adı, özel bestelerle okunan ve tarikatlara göre değişik isimlerle anılan ilahilerdi. Nazım birimi dörtlüktü. Ama gazel biçimde yazılmış ilahiler de vardır. Bu edebiyatın düzyazı biçimini ise evliya menkıbeleri, efsaneler, masallar, fıkralar ve tarikat büyüklerinin yaşamlarını konu alan yapıtlar oluşturur.

Eserler dörtlük birimiyle yazılmıştır. Genellikle yarım uyak kullanılır . En büyük şairleri Yunus Emre, Hacı Bektaşi Veli, Pir Sultan Abdal, Abdal Musa, Abdû Furkan gibi önemli şairleri vardır. Bu şairler tarihin ve günümüzün en önemli şairleridir. Tasavvuf felsefesine göre kainatın yaratılış sebebi tanrının kendi güzelliğini görmek ve bilinmek istemesidir. Tanrının “ol” emri ile kainat yaratılmıştır. Varlıklar tanrıdan kopma bir parçadır. Dolayısıyla Tanrı “vahded-i Vucut” yani tek varlıktır. Dolayısıyla evrendeki varlıklar asıl varlığa dönmek ister. Varlığın kendi varlığını tanrı varlığında yok etmesi tasavvufta en son aşamadır. Dini görüşler ve bunların işlenişi bakımından arap ve iran edebiyatı ile etkileşim sözkonusudur. Fakat bu etkileşimin boyutu divan edebiyatındaki kadar büyük değildir.

Tasavvuf Edebiyatı Özellikleri

- Kurucusu 12. yüzyılda Doğu Türkistan’da yetişen Hoca Ahmet Yesevi’dir.
- Tekke Edebiyatı, Anadolu’da 13. y.y.’dan itibaren gelişmiştir.
- Bu edebiyat şairleri tarikat merkezi olan tekkelerde yetişmiştir.
- Nazım birimi genellikle dörtlüktür.
- Hem aruz hem hece vezni kullanılmıştır.
- Şiirlerin çoğu ezgilidir.
- Allah, insan, felsefe, doğruluk, ibadet gibi konular işlenmiştir.
- İlahi, nefes, nutuk, devriye, sathiye, deme gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.
- Dili Âşık Edebiyatı’na göre ağır, Divan Edebiyatı’na göre sadedir.
- Âşık, maşuk, şarap, saki gibi mazmunlara yer verilmiştir.

Tasavvuf Edebiyatı Temsilcileri

- 12.yy.: Hoca Ahmet Yesevi

- 13.yy.:Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli

- 14.yy.:Kaygusuz Abdal

- 15.yy.: Hacı Bayram-ı Veli, Eşrefoğlu Rumi

- 16.yy.: Pir Sultan Abdal

- 17.yy.: Niyaz-ı Mısrî, Sinân-ı Ümmî, Hüdâi

- 18.yy.: Sezai

- 19.yy.: Kuddusi, Turâbi

Tasavvuf Edebiyatı Nazım Biçimleri

Yorum Yapin “Tasavvuf Edebiyatı Nedir? Özellikleri Nelerdir?”

  1. gül diyor ki:

    daha kısa bir biçimde özetlenmiş olarak yazılmış olan bi sayfa yok mu

  2. hamza diyor ki:

    gerçekten çok ince ve zarif hazırlanmış ellerinize sağlık süper :)

  3. hamza diyor ki:

    on numara kardeş :D

  4. hüLya diyor ki:

    cok tesekkürler..

  5. hüseyin diyor ki:

    ney miş bubizim edebiyat hertürkü konu var 5.6tane tür var yok halk ede yokşuedebiystı yokbu ede

  6. feyza diyor ki:

    gerçekten çok teşekkürler

  7. enes dülger diyor ki:

    oh valla yarınki edebiyat ödevindende yırttım haa :D

  8. nesrin diyor ki:

    çook çook teşekkür ederim burda istediğim bilgiye ulaştım

  9. Ela diyor ki:

    keşke yanlarına hangi yorum biçimnlerinin olduğunu yazsaydınız

  10. sahsenem diyor ki:

    gercekten cok iyi

  11. kabushacer diyor ki:

    allah razı olsun hazırlayanlardan.

  12. tayyip diyor ki:

    özenerek hazırlanmış teşekkürler… :)

  13. HAMZA TOSUN diyor ki:

    allah razı olsun yapanlardan edebiyat performans odevimdi tşk arkdaşlar :)

Yorum Yap



ANASAYFA | GÜNCEL | SPOR | MÜZİK | EĞİTİM | FOTO GALERİ | VİDEO İZLE | SİNEMA | DÜNYA | REKLAM VER | İLETİŞİM
guncelportal.blogspot.com|www.guncelhaberleri.com|www.haberemek.com|www.erolkara.com|www.guncel-portal.com|www.guncel-portal.org|www.haberler2.com